Aktualności » Chodniki owadzie
Chodniki owadzie powierzchowne. Chodniki powierzchowne powstają w wyniku działalności korników, które żerują w łyku i miazdze, na pograniczu drewna i kory. W drewno wchodzą do głębokości 2 mm. Drążone chodniki, których połowa umiejscowiona jest na wewnętrznej powierzchni kory, druga — na powierzchni drewna, tworzą charakterystyczny dla danego gatunku obraz żerowania. Chodniki wyryte w drewnie są powierzchowne i nie penetrują w głąb pnia; nie wpływają one na jakość tarcicy, gdyż zewnętrzne warstwy drewna usuwa się w toku obróbki (opoły i zrzyny). Z tego względu chodników powierzchownych nie uważa się za wadę drewna.
Chodniki powierzchowne występują głównie na drewnie iglastym, najczęściej i najliczniej na świerkowym. Spotyka się je również na sklejce liściastej, np. jesionie i wiązie; ich znaczenie jest tu całkowicie podrzędne.
Z punktu widzenia drzewnictwa problem sklejki przedstawia się następująco:
1. Korniki są groźnymi szkodnikami fizjologicznymi w leśnictwie, gdyż powodują, bumieranie drzew i drzewostanów, zwłaszcza świerkowych. W wyniku ich działalności powstaje posusz. Drzewa ścięte przed uschnięciem (posusz fizjologiczny) dostarczają pełnowartości owego surowca. Drzewa natomiast ścięte po uschnięciu (posusz jałowy) oraz drewno z drzew pułapkowych, służących do zwalczania korników, stanowią, ze Iwzględu na spękanie i siniznę, surowiec niskiej jakości. Obecność chodników powierz-fchownych nie wpływa na jakość drewna, wobec czego korników nie zalicza się do szkod-fników technicznych.
2. Na składowiskach surowca drzewnego nie można dopuścić do rozmnożenia się domików, które zagrażają bezpieczeństwu sąsiednich lasów. Z tego względu, sklejki iglaste przeznaczone do składowania w lecie musi być korowane. Wyjątek stanowi drewno |magazynowane w wodzie lub składowane na lądzie z zastosowaniem zraszania (mokry Stan ochronny).
Chodniki owadzie płytkie. Są to uszkodzenia drewna sięgające od 2 do 50 mm w głąb wbocznicy drewna okrągłego. Przy obróbce tartacznej większość ich przechodzi w od-jady, część jednak może wystąpić na powierzchni materiałów tartych. Według normy fc,Wady drewna" w tarcicy dopuszcza się fragmenty chodników płytkich sięgające do |5mm w głąb płaszczyzny lub boku danej sztuki. Przy obwodowym skrawaniu drewna |ćhodniki płytkie mogą znaleźć się w fornirach pochodzących z obwodowej strefy skracanych wyrzynków. W związku z głębokością zasięgu i sposobem występowania chod-iiki płytkie mają znamiona wad drewna; powodujące je owady zalicza się do grupy technicznych szkodników drewna. Płytkie chodniki owadzie drążą niektóre gatunki kózek, jak np. tycz cieśla (Acantho-Icinus aedilis L.), w mniejszym stopniu niektóre ryjkowce, jak np. smolik Sosnowiec l(Pissodes pini L.) lub niektóre korniki, jak np. drwalniki.
Chodniki owadzie głębokie.
Sięgają one ponad 50 mm, niekiedy kilkanaście lub kilkadziesiąt cm w głąb drewna. Chodniki takie nie zanikają w toku obróbki, obniżając wartość wyrobionych z drewna okrągłego sortymentów lub uniemożliwiając ich zastosowanie.
Głębokie chodniki owadzie drążą trzpienniki (Siricidae), drwionkowate (Lymexylo-nidae), niektóre gatunki kózek, jak np. kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo L.) lub żerdzianki (Monochamus sp.) oraz niektóre motyle, jak np. trociniarka (Cossus cossus L.). Chodniki małe i duże. W normach i w praktyce stosuje się podział na chodniki płytkie i głębokie, gdyż głębokość ich zasięgu decyduje o wpływie chodników na jakość drewna |okrągłego i wyrobionych z niego sortymentów pochodnych. Przyjęte w tym podziale kryterium głębokości nie da się jednoznacznie powiązać z poszczególnymi gatunkami jowadów. Głębokość chodników drążonych przez dany gatunek owada jest wielkością ienną. Ten sam gatunek owada drąży w jednym przypadku chodniki płytkie, w innym rzypadku chodniki o dużej głębokości; decyduje o tym gatunek i rodzaj drewna oraz kład warunków zewnętrznych.
Bardziej jednoznaczne kryterium oceny stanowi wielkość chodników owadzich; znajduje ona wyraz w wielkości średnicy otworu wylotowego. Z tego punktu widzenia Polska rma „Wady drewna" wyróżnia chodniki małe (małe otwory owadzie), o średnicy Iworu wylotowego mniejszej niż 3 mm oraz chodniki duże (duże otwory owadzie) [średnicy otworu wylotowego większej niż 3 mm.
Owady drążące małe chodniki rozpoczynają swój cykl rozwojowy w lesie, na drzewach iabionych i na drewnie świeżo ściętym; stąd, wraz z drewnem, dostają się na składoska przemysłowe, gdzie kończą swój rozwój, po czym przenoszą się na składowane swno okrągłe i obrobione i zaczynają nowy cykl. Owady wprowadzone na składowisko dać początek licznym generacjom pochodnym. Występują one na drewnie w poci gromadnych skupień; na jednej sztuce drewna żerują kolonie liczące setki osobni-ków, co często uniemożliwia odcięcie i odrzucenie uszkodzonej części i deprecjonuje lub przekreśla użytkową wartość całej sztuki (np. łaty meblowej).