Aktualności » Właściwości drewna ze względu na jego wiek
Istotna współzależność istnieje między udziałem drewna późnego a mechanicznymi właściwościami drewna.
Określanie udziału drewna późnego. Udział drewna późnego określa się na podstawie pomiarów liniowych; najczęściej określa się jednocześnie średnią szerokość słojów. Związane z tym pomiary przeprowadza się albo na przekroju poprzecznym pnia, wzdłuż średniego promienia, albo na przekroju poprzecznym próbki, w celu wykrycia powiązań między badaną cechą techniczną a udziałem drewna późnego. Krążki albo próbki przeznaczone do badania powinny być cięte prostopadle do osi. Przecięcie skośne powoduje zwiększenie szerokości mierzonych stref, co nie wpływa wprawdzie na wynik badania udziału drewna późnego, lecz powoduje błędne określenie sloistości. Powierzchnię przekroju należy wygładzić i wyznaczyć na niej linię pomiaru o przebiegu prostopadłym do słojów. Wzdłuż wyznaczonej linii należy naciąć drewno ostrym narzędziem, ażeby zwiększyć wyrazistość słojów. Najprostszym urządzeniem pomiarowym jest ustawiona na stojaku lupa, wyposażona w podziałkę milimetrową w polu widzenia. Punkt zerowy podziałki nastawia się na linię odgraniczającą drewno wczesne i późne i odczytuje się na podziałce miejsce przebiegu linii granicznej między drewnem późnym a następnym słojem rocznym.
Zanotowany odczyt podaje szerokość strefy drewna późnego.
W podobny sposób przeprowadza się pomiar szerokości drewna późnego we wszystkich następnych słojach, a suma wykonanych odczytów określa łączną szerokość stref drewna późnego. Szerokość drewna wczesnego ustala się, obliczając różnicę między długością linii pomiarowej a łączną szerokością stref drewna późnego. Ułatwienie i przyspieszenie pracy osiąga się przez stosowanie mikroskopów pomiarowych (np. mikroskop przeznaczony do pomiaru wcisków przy badaniu twardości metodą Brinella). Składa się on z mikroskopu o 30-krotnym powiększeniu, z krzyżem z nitek pajęczych w polu widzenia. Mikroskop przesuwa się za pomocą śruby mikrometrycznej wzdłuż stolika wyposażonego w podziałkę milimetrową. Przesuwając mikroskop nad badaną próbką, notując odczyty i obliczając różnice kolejnych odczytów, ustala się szerokość stref drewna późnego w poszczególnych słojach. Śruba mikrometryczną, o obwodzie podzielonym na 100 części, pozwala na wykonanie odczytów z dokładnością do 0,01 mm.
Stosowanie mikroskopu pomiarowego umożliwia dokonanie dokładnych pomiarów, zmusza jednak do uciążliwego wykonywania i notowania odczytów. Unika się tego, stosując pomiarowe mikroskopy sumujące, np. mikroskop R. Siemińskiego. Urządzenie pomiarowe składa się ze stolika, przesuwanego śrubą mikrometryczną wzdłuż podzialki milimetrowej w lewą stronę, oraz mikroskopu, przesuwanego drugą śrubą mikrometryczną w prawo, wzdłuż oddzielnej podziałki milimetrowej. Przebieg pomiaru przedstawia się następująco:
1.Przygotowaną do pomiaru próbkę drewna umieszcza się na stoliku nastawionym
na punkt zerowy podziałki, a mikroskop pomiarowy (pionowa nitka w polu widzenia)
na początkowy punkt pomiaru.
2.Stolik wraz z próbką przesuwa się śrubą mikrometryczną w lewo, do momentu,
w którym nitka pomiarowa w polu widzenia mikroskopu osiągnie granicę między drewnem wczesnym i późnym. Tubus mikroskopu przesuwa się śrubą mikrometryczną w prawo, o szerokość |drewna późnego.
Lombinację tych dwóch ruchów powtarza się do zakończenia pomiarów, po czym
ziafce lewej odczytuje się sumę szerokości stref drewna wczesnego, na podziałce sumę szerokości stref drewna późnego.
Dzięki śrubom mikrometrycznym końcowe ly wykonuje się z dokładnością do 0,01 mm.
jłjniar wykonywany za pomocą mikroskopu sumującego jest mniej nużący, prze-
|szybciej, a prawdopodobieństwo popełniania błędów pomiaru jest mniejsze niż
pokonywaniu oddzielnych odczytów i obliczeń.