Aktualności » Zmiany drena powodowane przez grzyby
Rozwój grzybni w drewnie powoduje silniej lub słabiej zarysowane zmiany w jego oglądzie lub w jego strukturze.
Niektóre grzyby wywołują jedynie zmianę barwy drewna, co nie pociąga za sobą |ckszych zmian w jego strukturze i właściwościach technicznych. Odmiennie traktować należy gatunki grzybów wywołujące początkowo zmianę barwy, dalszych stadiach rozwoju zgniliznę. Zgnilizna wiąże się nieodłącznie z uszkodzeniem zniszczeniem struktury drewna i z obniżeniem jego właściwości technicznych. IW związku ze zróżnicowaniem skutków wyróżnia się dwie podstawowe grupy uszkodzeń drewna powodowanych przez grzyby:
1) zabarwienia,
2) zgnilizny.
Zabarwienia pochodzenia biologicznego są to zmiany naturalnej barwy, występujące głównie wskutek działania grzybów nie powodujących rozkładu drewna. Przyczyną tych zmian może być ciemniejsza barwa znajdujących się w drewnie strzępek grzybni, co nadaje drewnu kolor charakterystyczny dla danego gatunku grzyba. Przykładem mogą być grzyby powodujące siniznę. Ich brunatno zabarwnione strzępki, przerastające komórki, przeświecają przez drewno, nadając mu szaroniebieskie zabar-wienie. Inne gatunki grzybów wytwarzają w czasie swego rozwoju barwniki, które gro madzą się we wnętrzu komórek drewna lub przesycają ich błony; barwniki te występuj] często w komórkach promieni rdzeniowych. Jako przykład można przytoczyć grzyb powodujące czerwień drewna.
Wśród grzybów zmieniających naturalną barwę drewna najczęściej występują grzyt wywołujące siniznę. Mianem sinizny określa się zabarwienie iglastego drewna okrągłego lub ęrialów tartych na kolor od niebieskiego do zielonoczarnego. Zmianę barwy powogrzyby należące do klasy workowców (Ascomyceies) oraz do grupy grzybów nie-konałych (Fungi imperfecti). Grzyby niedoskonałe powodują najczęściej sine zabar-pie drewna jedynie na jego powierzchni; sinizna taka, określana jako sinizna pleśwa, nie ma większego znaczenia, gdyż zanika przy struganiu drewna. Grzyby powodujące siniznę i pleśnienie drewna obejmują około 100 gatunków, drewnie dotkniętym sinizna najczęściej spotyka się gatunki z rodzaju Ophiostoma: pini (Munch), H. et P. Syd., O. piceae (Miinch) H. et P, Syd., O. coeruleum (Miinch) et P. Syd., O. piliferum (Fr.) Syd. oraz O. coerulescens (Miinch) Nannf. Sinizna wyuje w drewnie obumierających drzew, w drewnie okrągłym oraz w tarcicy gatunków stych, głównie w drewnie sosny i świerka. Jej występowanie ogranicza się do biciu, rzadkich przypadkach można ją spotkać w zewnętrznej strefie twardzieli, w której es twardzielowania nie dobiegł jeszcze do końca.
Nie uszkodzona kora chroni drewno okrągłe przed infekcją i rozwojem grzybów fwolujących siniznę. Penetrują one w głąb drewna przez powierzchnię czoła, przez od-te gałęzie oraz przez uszkodzenia kory, powstające w czasie manipulacji zrębowej ransportu drewna. Grzyby wnikające od obwodu pnia stwarzają większą liczbę ognisk 'fekcji i rozwijają się we wszystkich kierunkach: w kierunku promieniowym wzdłuż omieni rdzeniowych, w kierunku stycznym przez przebijane mechanicznie jamki.
Z tego względu infekcja powstająca w miejscach uszkodzeń kory jest groźniejsza od fekcji rozprzestrzeniającej się od przekroju czołowego. 2. Sinizna tarcicowa, która powstaje w materiałach tartych po przetarciu surowca. Na czołach tarcicy ma postać klinowatych plam lub jednolitego pierścienia; na płaszczyznach i bokach tarcicy występuje w postaci kropek, plam i smug; w miejscach przylegania przekładek — w postaci poprzecznych, ciemnych pasków.
Tarociński wprowadza podział bardziej szczegółowy, w którym wyróżnia wymienione poniżej kategorie sinizny:
Sinizna surowcowa posuszowa — występuje w strzałach drzew obumierających lub obumarłych na pniu.
Sinizna surowcowa spałowa — rozwija się za życia drzew, na spałach żywiczarskich i w ich bezpośrednim sąsiedztwie, plamy sinizny sięgają do 2-3 mm w głąb drewna.
Sinizna surowcowa skladnicowa — występuje w drewnie okrągłym, jako zjawisko związane z długotrwałym składowaniem drewna w ciepłej porze roku.