Fałszywa twardziel
Fałszywa twardziel, rozpatrywana jako wada drewna, występuje w postaci nie-jpormalnego zabarwienia wewnętrznej strefy przekroju poprzecznego buka, graba, brzozy, folchy, osiki, klonu i jaworu (drzewa beztwardzielowe).
Barwa fałszywej twardziełi jest zróżnicowana w zależności od gatunku drzewa i nasilenia zjawiska. Fałszywa twardziel buka ma zabarwienie o i jasnoróżowego do czer-Ikonobruiiatnego, a na obwodzie występuje często ciemna otoczka. Fałszywa twardziel |kzozy i olchy ma zabarwienie szare, graba, osiki, klonu i jaworu ma barwę szarozieloną, itensywność zabarwienia jest bardzo zmienna.
Zarys fałszywej twardziełi na przekroju poprzecznym nie pokrywa się z granicą słoju |ocznego i może być kolisty, owalny, gwiaździsty lub całkowicie nieregularny. Często potyka się fałszywą twardziel otaczającą rdzeń w postaci kilku koncentrycznych stref. W drewnie fałszywej twardziełi występują wcistki, które zamykają naczynia, liejszają nasiąkliwość i utrudniają nasycanie drewna. Wycieki soków, spotykane na drzewach w lasach bukowych, świadczą o występowaniu mrozowej twardzieli w stadium fermentacji soków i rozkłada drewna. Fizyczne i mechaniczne właściwości twardzieli bukowej nie dotkniętej zgnilizną wykazują w porównaniu z drewnem zdrowego bielu nieznaczne różnice. Większe różnice występują w drewnie brzozy, gdzie wytrzymałość drewna fałszywej* twardzieli na ściskanie jest o 11%, na zginanie o 13%, a w przypadku udarności o 25% niższa (wg Wanina). Mimo nieznacznych różnic we właściwościach mechanicznych fałszywa twardziel buka uważana jest za dużą wadę drewna. Drewno takie daje w produkcji mebli giętych większą liczbę złomów nit normalne drewno, bukowe; prócz tego ciemno zabarwiona fałszywa twardziel uniemożliwia wyrób mebli jasnych (przezroczyste powłoki lakierowe), a meble ciemne, z powłokami kryjącymi, są tańsze od mebli jasnych. W podkładach kole-. jowych strefa fałszywej twardzieli nie przyjmuje impregnatów, wskutek czego jej udział apuszcza się tylko w ograniczonych rozmiarach.
W drewnie do produkcji płyt wióroych (np. olcha szara i olcha czarna) fałszywa twardziel stanowi istotną wadę, gdyż wyniku jej obecności w procesach suszenia i rozdrabniania wiórów powstaje duża ilość ylu, co obniża jakość płyt oraz powoduje zapylenie pomieszczeń fabrycznych i otoczenia akładu. Na tym tle uwydatnia się przewaga jakościowa drewna olchy szarej nad drewnem Ichy czarnej. Różnice w budowie anatomicznej drewna obydwóch gatunków są nieistotne, atomiast różnica jakościowa jest bardzo wyraźna: drewno olchy szarej pochodzi z wol-lych od fałszywej twardzieli, młodych drzew liczących 15-25 lat, drewno olchy czarnej i drzew o wieku 60-80 lat, w znacznej liczbie odroślowych (wiek fizjologiczny większy liż liczba słojów rocznych), o dużym udziale fałszywej twardzieli. Drzewostany bukowe zgrupowane są w Polsce na dwóch obszarach: w przymorskiej efie północnej i w południowej strefie karpackiej. W drewnie pochodzącym z tych występują duże różnice jakościowe. Drewno strefy północnej (umiarkowany klimat orski) wykazuje mały udział jasno zabarwionej, zdrowej fałszywej twardzieli; drewno efy południowej (przestarzałe drzewostany, ostre zimy) ma silnie rozbudowaną fałszywa twardziel, z dużym udziałem zgnilizny w stadium zaawansowanego rozkładu, irewno strefy północnej cechuje wysoka jakość, drewno z południa jest w wielu przy-dkach podrzędnej lub nawet niskiej jakości.
Sposób pomiaru fałszywej twardzieli zależy od rodzaju sortymentu. Fałszywą twardziel w drewnie okrągłym mierzy się na przekroju poprzecznym i podaje wymiar śred-w centymetrach lub w ułamku średnicy czoła. W drewnie sklejkowym podaje się 'kiedy szerokość ścianki użytecznej, tj. nie objętej fałszywą twardziela strefy zewnę-;Jiej. W tarcicy określa się długość, szerokość i grubość fałszywej twardzieli i wyraża Rudział w odniesieniu do odpowiednich wymiarów sztuki. W fornirach określa się trokość fałszywej twardzieli w centymetrach lub podaje się jej powierzchnię w procen- stosunku do powierzchni arkusza.